Sri Lanka: Từ Khủng Hoảng Đến 'Viên Ngọc' Tỏa Sáng Của Ấn Độ Dương

Sở hữu vị trí chiến lược độc tôn tại Ấn Độ Dương, kinh tế Sri Lanka đang chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ thông qua những cải cách sâu rộng và chiến lược phát triển bền vững.

Không chỉ đơn thuần là một quốc đảo với cảnh sắc thiên nhiên tuyệt mỹ, Sri Lanka hiện lên như một mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Với dân số khoảng 22 triệu người, quốc gia này đang tận dụng tối đa lợi thế địa chính trị để tái định vị mình trên bản đồ kinh tế thế giới.

Vị thế “ngã tư đường” của thương mại toàn cầu

Sri Lanka nằm tại điểm giao thoa huyết mạch nối liền eo biển Malacca và kênh đào Suez. Đây là khu vực mà hơn ²⁄₃ lượng dầu mỏ và một nửa số tàu container toàn cầu đi qua, biến hòn đảo này thành một “trạm dừng chân” lý tưởng cho các dòng chảy thương mại Đông - Tây.

Hai thương cảng lớn là Colombo và Hambantota không chỉ là cửa ngõ của quốc gia mà còn là những trung tâm logistics hàng đầu Nam Á, kết nối trực tiếp các tuyến hàng hải từ vịnh Ba Tư, Đông Phi đến Đông Nam Á. Sự hội tụ tự nhiên này tạo ra một lợi thế cạnh tranh khổng lồ, biến Sri Lanka thành điểm thu hút các tập đoàn vận tải biển lớn nhất thế giới.

Sự hồi sinh ngoạn mục của một nền kinh tế kiên cường

Nhìn lại giai đoạn năm 2022, Sri Lanka từng đối mặt với những cú sốc nặng nề từ đại dịch Covid-19 và khủng hoảng tài chính. Tuy nhiên, khả năng phục hồi của quốc gia này đã khiến giới phân tích kinh tế bất ngờ. Theo nhận định từ Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), sự bền bỉ của Sri Lanka trong năm 2025 được củng cố bởi tăng trưởng diện rộng và kiểm soát lạm phát hiệu quả.

Tổng thống Anura Kumara Dissanayake đã khẳng định một lộ trình tái thiết quyết liệt. Những con số biết nói trong năm 2025 đã minh chứng cho điều này:

• Thu ngân sách: Đạt mức cao nhất kể từ năm 2007.
• Xuất khẩu: Kim ngạch hàng hóa và dịch vụ chạm mốc gần 17 tỷ USD.
• Thu hút FDI: Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng vọt 72%, lần đầu tiên vượt ngưỡng 1 tỷ USD (đạt 1,06 tỷ USD).

Du lịch: Động lực tăng trưởng ngoại tệ chủ chốt

Với thế mạnh về những bãi biển cát trắng, hệ thống đền đài cổ kính và thương hiệu trà Ceylon danh tiếng toàn cầu, du lịch hiện là nguồn thu ngoại tệ lớn thứ hai của Sri Lanka. Năm 2025, ngành này đã đóng góp 3,2 tỷ USD cho ngân sách quốc gia.

Để bứt phá sau những ảnh hưởng của bão Ditwah, chính phủ Sri Lanka đặt mục tiêu đón 3 triệu lượt khách du lịch trong năm nay, tăng trưởng mạnh so với con số 2,36 triệu lượt của năm trước. Bộ trưởng Ngoại giao và Du lịch Vijitha Herath nhấn mạnh rằng doanh thu du lịch chính là “phao cứu sinh” quan trọng trong thời điểm then chốt của nền kinh tế.

Không dừng lại ở việc đón khách, quốc gia này còn tham vọng thu hút 500 triệu USD vốn đầu tư vào hạ tầng du lịch trong năm 2026, nhằm nâng cấp chất lượng dịch vụ và đa dạng hóa trải nghiệm cho du khách quốc tế.

Tầm nhìn xanh và chuyển đổi số: Chìa khóa cho tương lai

Sri Lanka không chỉ nhìn vào những giá trị truyền thống mà đang quyết liệt chuyển mình theo xu hướng bền vững. Lộ trình GREAT 2025–2030 là minh chứng cho cam kết trung hòa carbon vào năm 2050.

Chiến lược năng lượng sạch

Quốc gia này đang triển khai các dự án điện gió ngoài khơi quy mô lớn tại Mannar và Puttalam. Đặc biệt, công viên điện mặt trời Siyambalanduwa dự kiến đi vào hoạt động năm 2026, cùng với hệ thống điện mặt trời áp mái đã vượt mốc 1.350 MW, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia một cách bền vững.

Đột phá trong kinh tế số

Ngành công nghệ thông tin (ICT) và dịch vụ số đang trở thành động lực tăng trưởng mới. Theo Ngân hàng Thế giới, Sri Lanka sở hữu tỷ lệ phủ sóng Internet và di động thuộc nhóm cao nhất Nam Á. Việc đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến và thanh toán điện tử không chỉ tối ưu hóa quản lý nhà nước mà còn giúp quốc gia này thâm nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Lời kết: Từ những bài học xương máu sau khủng hoảng, Sri Lanka đang chứng minh rằng sự kết hợp giữa vị trí chiến lược, cải cách tài chính và tầm nhìn xanh có thể tạo nên một cuộc lội ngược dòng ngoạn mục. Liệu “viên ngọc Ấn Độ Dương” có thể trở thành hình mẫu phát triển cho các quốc gia đang phát triển khác trong khu vực? Hãy cùng theo dõi những chuyển động tiếp theo của quốc gia đầy tiềm năng này.