Nghịch lý giá sầu riêng: Tại vườn chạm đáy, bán lẻ vẫn "chát" vì sao?

Giá sầu riêng tại vườn đang giảm sâu khiến nhiều nhà nông lo lắng, thế nhưng giá bán lẻ tại các thành phố lớn vẫn duy trì ở mức cao, tạo nên một nghịch lý khó hiểu.

Hiện nay, tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, giá sầu riêng ghi nhận mức sụt giảm mạnh. Thậm chí, có những thời điểm giá thu mua tại vườn chỉ còn dao động từ 25.000 đến 30.000 đồng/kg. Tuy nhiên, khi tiến về các thị trường tiêu thụ trọng điểm như TP.HCM, dù nguồn cung dồi dào hơn và giá có xu hướng giảm nhẹ, nhưng mức chênh lệch so với giá vườn vẫn là một con số đáng kể.

Thực trạng chênh lệch giá sầu riêng: Từ vườn ra phố

Để thấy rõ sự “vênh” về giá, hãy nhìn vào bảng khảo sát thực tế tại nhiều phân khúc bán lẻ khác nhau:

• Điểm bán trái cây truyền thống: Sầu riêng Ri 6 tại đường Vũ Huy Tấn (TP.HCM) bán khoảng 70.000 đồng/kg, chỉ giảm nhẹ 10.000 đồng so với tháng trước.
• Hệ thống siêu thị và cửa hàng cao cấp:
  • Tại Farmer Market, sầu riêng cơm Ri 6 Huỳnh Lâm dù giảm 30% nhưng vẫn ở mức rất cao (476.000 đồng/kg), trong khi Musang King Việt Nam có giá khoảng 598.000 đồng/quả (nặng từ 1,5-2 kg).
  • Tại Vina T&T, sầu riêng Monthong giữ mức 145.000 đồng/kg và Ri 6 là 109.000 đồng/kg.
  • Các siêu thị bán xá dao động quanh mức 70.000 đồng/kg, còn hàng có thương hiệu thường trên 100.000 đồng/kg.

Trong khi đó, giá thu mua tại các vựa ở ĐBSCL (cập nhật ngày 5-5) cho thấy một bức tranh khác hẳn. Sầu riêng Monthong loại A khoảng 80.000 đồng/kg, loại B 60.000 đồng/kg. Đặc biệt, Ri 6 loại A chỉ còn 39.000 – 40.000 đồng/kg, còn loại B xuống thấp kỷ lục ở mức 24.000 – 25.000 đồng/kg. Nhiều nhà vườn khẳng định đây là mức “giá đáy” trong nhiều năm trở lại đây.

Giải mã nguyên nhân: Vì sao giá bán lẻ không giảm theo giá vườn?

Theo phân tích từ những người trong cuộc, có 3 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này:

1. Chi phí vận hành và rủi ro “bao ăn”

Ông T.T.T, chủ một doanh nghiệp cung cấp trái cây cao cấp, cho biết để đảm bảo chất lượng và nguồn cung ổn định cho siêu thị, doanh nghiệp không thể thu mua giá rẻ mạt. Thực tế, đơn vị này vẫn chốt giá thu mua Ri 6 tại vườn từ 55.000 – 60.000 đồng/kg để giữ mối quan hệ với nhà vườn uy tín.

Đặc biệt, chính sách “bao ăn” (cho phép đổi trả nếu trái cây không đạt chất lượng, bị sượng hoặc nhạt) là một chi phí rủi ro rất lớn mà người bán lẻ phải gánh. Điều này khiến giá thành sản phẩm cuối cùng bị đẩy lên cao hơn so với các điểm bán tự phát.

2. Tiêu chuẩn phân loại hàng hóa

Một hiểu lầm phổ biến là người tiêu dùng lấy mức giá 20.000 - 25.000 đồng/kg làm hệ quy chiếu. Tuy nhiên, theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, đây thực chất là mức giá dành cho hàng dạt hoặc loại C. Đối với hàng đạt chuẩn xuất khẩu (loại A), giá sỉ vẫn duy trì ở mức 40.000 – 50.000 đồng/kg. Do đó, khi bán lẻ ở mức 70.000 đồng/kg, mức giá này được đánh giá là hợp lý sau khi cộng chi phí vận chuyển và hao hụt.

3. Hệ thống trung gian phức tạp

Chuỗi cung ứng sầu riêng từ vườn đến tay người tiêu dùng thường đi qua nhiều khâu: Nhà vườn \(rightarrow\) Thương lái địa phương \(rightarrow\) Vựa thu mua \(rightarrow\) Đơn vị vận chuyển \(rightarrow\) Điểm bán lẻ. Mỗi khâu đều cộng thêm một khoản chi phí lợi nhuận và phí vận hành, khiến giá trị sản phẩm tăng dần qua từng cấp.

Góc nhìn chuyên gia và lời khuyên cho người tiêu dùng

Sầu riêng vốn được định vị là loại trái cây cao cấp. Việc giá giảm so với thời điểm đỉnh điểm nhưng vẫn “không rẻ” là điều dễ hiểu. Để mua được sầu riêng ngon với giá hợp lý, người tiêu dùng nên cân nhắc giữa việc mua tại các cửa hàng có thương hiệu (được bảo hành chất lượng) và các điểm bán tự phát (giá rẻ nhưng hên xui về chất lượng).

Bài học cho nhà vườn: Việc phụ thuộc quá nhiều vào thương lái khiến nông dân dễ bị ép giá khi vào chính vụ. Việc xây dựng chuỗi liên kết trực tiếp với các doanh nghiệp phân phối hoặc phát triển thương hiệu riêng sẽ là giải pháp bền vững để thoát khỏi cái bẫy “giá đáy”.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Bạn chọn mua sầu riêng tại siêu thị để an tâm về chất lượng hay tìm đến các sạp trái cây truyền thống để có giá mềm hơn? Hãy chia sẻ trải nghiệm của bạn ở phần bình luận nhé!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao giá sầu riêng tại vườn rất thấp nhưng bán lẻ vẫn cao?Do chi phí qua nhiều khâu trung gian, chi phí vận chuyển, hao hụt và đặc biệt là chi phí cho chính sách ‘bao ăn’ (đổi trả) tại các cửa hàng uy tín.

Mức giá 20.000 - 25.000 đồng/kg tại vườn áp dụng cho loại sầu riêng nào?Đây thường là mức giá dành cho sầu riêng hàng dạt hoặc loại C, không phải hàng đạt chuẩn xuất khẩu hay hàng loại A.

Nên mua sầu riêng ở đâu để đảm bảo chất lượng và giá cả hợp lý?Nếu ưu tiên chất lượng và sự an tâm, bạn nên chọn các siêu thị hoặc cửa hàng có truy xuất nguồn gốc và chính sách bảo hành. Nếu muốn giá rẻ, có thể chọn các điểm bán truyền thống nhưng cần có kinh nghiệm chọn quả.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao giá sầu riêng tại vườn rất thấp nhưng bán lẻ vẫn cao?

Do chi phí qua nhiều khâu trung gian, chi phí vận chuyển, hao hụt và đặc biệt là chi phí cho chính sách ‘bao ăn’ (đổi trả) tại các cửa hàng uy tín.

Mức giá 20.000 - 25.000 đồng/kg tại vườn áp dụng cho loại sầu riêng nào?

Đây thường là mức giá dành cho sầu riêng hàng dạt hoặc loại C, không phải hàng đạt chuẩn xuất khẩu hay hàng loại A.

Nên mua sầu riêng ở đâu để đảm bảo chất lượng và giá cả hợp lý?

Nếu ưu tiên chất lượng và sự an tâm, bạn nên chọn các siêu thị hoặc cửa hàng có truy xuất nguồn gốc và chính sách bảo hành. Nếu muốn giá rẻ, có thể chọn các điểm bán truyền thống nhưng cần có kinh nghiệm chọn quả.