Mỹ và 18 thành viên WTO thỏa thuận miễn thuế nội dung số: Bước đi chiến lược

Việc Mỹ cùng 18 thành viên WTO đạt thỏa thuận không áp thuế quan lên nội dung số đánh dấu một bước đi quan trọng nhằm bảo vệ dòng chảy thương mại điện tử xuyên biên giới.

Thỏa thuận này tập trung vào việc loại bỏ các rào cản thuế quan đối với các sản phẩm kỹ thuật số, bao gồm dịch vụ phát trực tuyến (streaming) âm nhạc, phim ảnh và việc tải xuống các phần mềm từ internet. Đây là động thái phản ứng nhanh trước sự bế tắc trong đàm phán đa phương tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Sự rạn nứt trong đồng thuận đa phương tại WTO

Kể từ năm 1998, các thành viên WTO đã thống nhất một cơ chế tạm hoãn áp thuế đối với truyền tải điện tử xuyên biên giới. Cơ chế này vốn được gia hạn định kỳ trong nhiều thập kỷ để duy trì sự ổn định cho kinh tế số toàn cầu. Tuy nhiên, tại các cuộc thảo luận gần đây ở Geneva và hội nghị cấp cao tại Yaounde (Cameroon), sự đồng thuận này đã đổ vỡ.

Nguyên nhân chính đến từ sự phản đối quyết liệt của Brazil đối với đề xuất gia hạn thêm 4 năm. Mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ đã thay đổi lập trường từ phản đối sang trung lập, nhưng sự kiên định của Brazil đã khiến WTO không thể đạt được một thỏa thuận chung cho toàn bộ 166 thành viên.

Liên minh 19 quốc gia: Giải pháp tình thế cho kinh tế số

Trước tình thế không thể chờ đợi sự đồng thuận tuyệt đối, Mỹ đã khởi xướng và cùng 18 quốc gia khác — bao gồm các nền kinh tế lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Australia, Na Uy và Argentina — ký kết một thỏa thuận riêng. Văn kiện có hiệu lực từ ngày ⁸⁄₅, cam kết không áp thuế quan đối với dữ liệu và nội dung số trong một khoảng thời gian chưa xác định.

Đối với các cường quốc công nghệ như Mỹ, EU, Canada và Nhật Bản, việc duy trì một môi trường không thuế quan là yếu tố then chốt để thương mại số trở nên dễ dự báo và ổn định hơn, giảm thiểu chi phí vận hành cho doanh nghiệp và giá thành cho người tiêu dùng.

Cảnh báo về một “hệ thống chắp vá” trong thương mại toàn cầu

Mặc dù thỏa thuận nhóm 19 nước là một tín hiệu tích cực ngắn hạn, nhưng các chuyên gia kinh tế lại bày tỏ lo ngại sâu sắc về tương lai của WTO. Bà Sabina Ciofu từ techUK nhận định rằng việc không thể duy trì một quy tắc lâu đời và được ủng hộ rộng rãi sẽ làm gia tăng hoài nghi về vai trò điều phối của WTO.

Đồng quan điểm, ông John Denton, Tổng thư ký Phòng Thương mại Quốc tế (ICC), nhấn mạnh đây chỉ là một “biện pháp tình thế”. Ông cho rằng doanh nghiệp cần một khuôn khổ pháp lý toàn cầu nhất quán thay vì các giải pháp chắp vá, vốn có thể tạo ra sự phân mảnh trong thương mại số.

Chiến lược “không chờ đợi” của Washington

Đại sứ Mỹ tại WTO, Joseph Barloon, khẳng định Washington không khép cánh cửa hợp tác đa phương, nhưng sẽ không để sự chậm trễ của một vài thành viên cản trở nhu cầu thực tế của thị trường. Quan điểm của Mỹ rất rõ ràng: ưu tiên hành động để tạo sự chắc chắn cho doanh nghiệp và người tiêu dùng thay vì chờ đợi sự đồng thuận tuyệt đối từ tất cả 166 thành viên.

Theo góc nhìn chuyên gia, xu hướng hình thành các “liên minh nhỏ” (minilateralism) trong thương mại số sẽ ngày càng phổ biến khi các tổ chức đa phương lớn như WTO gặp khó khăn trong việc đạt được đồng thuận. Điều này buộc các doanh nghiệp xuất khẩu nội dung số phải theo dõi sát sao danh sách các quốc gia tham gia thỏa thuận để tối ưu hóa chi phí thuế quan.

Bạn nghĩ sao về việc Mỹ tự lập nhóm riêng thay vì chờ đợi WTO? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận hoặc theo dõi các bản tin kinh tế quốc tế tiếp theo của chúng tôi!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Cơ chế tạm hoãn áp thuế nội dung số của WTO là gì?Đây là thỏa thuận từ năm 1998, theo đó các thành viên WTO cam kết không áp thuế đối với các dữ liệu và nội dung số truyền xuyên biên giới như streaming phim, nhạc hoặc tải phần mềm.

Tại sao WTO không đạt được đồng thuận gia hạn cơ chế này trên toàn cầu?Do Brazil tiếp tục phản đối đề xuất gia hạn thêm 4 năm, khiến WTO không thể đạt được sự đồng thuận tuyệt đối từ tất cả các thành viên.

Thỏa thuận giữa Mỹ và 18 quốc gia có ý nghĩa gì?Đây là giải pháp tình thế nhằm tạo sự ổn định và dự báo cho doanh nghiệp và người tiêu dùng trong nhóm 19 nước, tránh bị ảnh hưởng bởi việc cơ chế đa phương của WTO hết hiệu lực.

Câu hỏi thường gặp

Cơ chế tạm hoãn áp thuế nội dung số của WTO là gì?

Đây là thỏa thuận từ năm 1998, theo đó các thành viên WTO cam kết không áp thuế đối với các dữ liệu và nội dung số truyền xuyên biên giới như streaming phim, nhạc hoặc tải phần mềm.

Tại sao WTO không đạt được đồng thuận gia hạn cơ chế này trên toàn cầu?

Do Brazil tiếp tục phản đối đề xuất gia hạn thêm 4 năm, khiến WTO không thể đạt được sự đồng thuận tuyệt đối từ tất cả các thành viên.

Thỏa thuận giữa Mỹ và 18 quốc gia có ý nghĩa gì?

Đây là giải pháp tình thế nhằm tạo sự ổn định và dự báo cho doanh nghiệp và người tiêu dùng trong nhóm 19 nước, tránh bị ảnh hưởng bởi việc cơ chế đa phương của WTO hết hiệu lực.