Chiến Lược AI: 'Cơ Hội Vàng' Để Doanh Nghiệp Việt Bứt Phá Vươn Tầm

Ứng dụng AI trong quản trị và vận hành doanh nghiệp không còn là xu hướng mà đã trở thành “cơ hội vàng” để các công ty Việt Nam rút ngắn khoảng cách cạnh tranh với thế giới.

Tại Hội nghị Cisco CxO Symposium 2026 Việt Nam, ông Nguyễn Văn Khoa - Tổng Giám đốc FPT đã đưa ra một nhận định sắc sảo: Mỗi thế hệ chỉ có một “cánh cửa công nghệ” mang tính bước ngoặt. Với Việt Nam, AI chính là chìa khóa để chúng ta có thể “xuất phát cùng vạch” với các cường quốc phát triển, đặc biệt là trong phân khúc phần mềm và dữ liệu.

AI và bài toán tối ưu năng suất: Minh chứng từ thực tế

Thay vì nhìn nhận AI như một công cụ hỗ trợ rời rạc, các doanh nghiệp dẫn đầu đang tích hợp nó vào lõi vận hành để tạo ra những con số tăng trưởng thực tế. Điển hình tại FPT, với quy mô khổng lồ khoảng 87.000 nhân sự, việc áp dụng AI đã giúp cải thiện năng suất lao động lên đến 30% ở một số hoạt động then chốt mà không cần gia tăng định biên nhân sự.

Số liệu này không hề đơn độc. Cisco cũng ghi nhận mức tăng năng suất tương tự (khoảng 30%) khi mở rộng quy mô thêm 5.000 nhân sự. Điều này cho thấy một quy luật tất yếu: Trong kỷ nguyên mới, nếu doanh nghiệp không thay đổi căn cơ cách vận hành, mọi nỗ lực tăng trưởng sẽ trở nên chậm chạp và kém hiệu quả.

Khung FPT CASAN: Lộ trình 5 cấp độ trưởng thành AI

Để doanh nghiệp không bị lạc lối trong “ma trận” công nghệ, ông Khoa giới thiệu khung FPT CASAN, giúp định vị mức độ trưởng thành của tổ chức đối với AI thông qua 5 giai đoạn:

• Curious (Tò mò): Giai đoạn cá nhân tự tìm hiểu, thử nghiệm các công cụ AI cơ bản.
• Augmented (Tăng cường): AI bắt đầu hỗ trợ một số tác vụ đơn lẻ để tăng hiệu quả công việc.
• Standard (Chuẩn hoá): AI được đưa vào các quy trình làm việc chuẩn của tổ chức.
• Automatic (Tự hành): Các quy trình vận hành tự động hóa cao nhờ AI.
• Native (AI bản địa): AI trở thành năng lực lõi, thấm sâu vào mọi ngóc ngách của doanh nghiệp.

Thực tế, phần lớn doanh nghiệp Việt hiện vẫn đang loay hoay ở cấp độ 1 và 2. Bước nhảy vọt quan trọng nhất hiện nay là chuyển dịch từ việc “dùng thử” sang “tích hợp sâu” AI vào quy trình vận hành thực tế.

Thay đổi tư duy quản trị: Khi lãnh đạo là then chốt

Chuyển đổi AI không đơn thuần là mua sắm phần mềm, mà là một cuộc cách mạng về tư duy quản trị. Ông Nguyễn Văn Khoa khẳng định: Nếu CEO hoặc Chủ tịch không trực tiếp cầm lái và thúc đẩy, mọi dự án AI sẽ chỉ dừng lại ở mức thí điểm.

Doanh nghiệp cần quyết liệt từ bỏ tư duy quản trị dựa trên kinh nghiệm cảm tính và quy trình thủ công để tiến tới mô hình quản trị dựa trên dữ liệu (Data-driven management). Tại FPT, sự thay đổi này được cụ thể hóa bằng việc loại bỏ 5 thói quen cũ:

1. Ngừng kiểm soát bằng ký duyệt thủ công \(rightarrow\) Tự động hóa phê duyệt.
2. Ngừng đo lường năng suất bằng thời gian làm việc \(rightarrow\) Đo lường bằng giá trị tạo ra.
3. Ngừng coi bảo mật là việc riêng của IT \(rightarrow\) Bảo mật là trách nhiệm toàn diện.
4. Ngừng xem AI là khoản đầu tư một lần \(rightarrow\) AI là nguồn lực vận hành liên tục.
5. Ngừng dùng AI để thay thế con người \(rightarrow\) Dùng AI để nâng tầm năng lực con người.

Mô hình “Nhân sự số”: Tư duy đột phá về nguồn lực

Một trong những điểm sáng nhất trong chiến lược của FPT là coi AI như một “nhân sự số”. Thay vì gọi là công cụ, AI được đối xử như một nhân viên thực thụ: có ngân sách vận hành riêng, có KPI cụ thể và được đánh giá hiệu quả định kỳ.

Để thúc đẩy văn hóa này, FPT áp dụng cơ chế “thưởng bằng token”, khuyến khích nhân viên khai thác AI để tối ưu hóa công việc. Cách tiếp cận này xóa bỏ rào cản tâm lý sợ bị thay thế, biến AI thành một người cộng sự (Copilot) đắc lực.

Lời kết từ chuyên gia

AI không thể thay thế con người ở những giá trị cốt lõi như sự thấu hiểu, cảm xúc và tư duy chiến lược phức tạp. Tuy nhiên, những ai biết sử dụng AI sẽ thay thế những ai không biết sử dụng nó. Đối với doanh nghiệp Việt, đây là thời điểm vàng để tái cấu trúc quản trị, lấy dữ liệu làm trung tâm và coi AI là động lực tăng trưởng bền vững.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Doanh nghiệp của bạn đang ở cấp độ nào trong khung trưởng thành AI? Bạn đã sẵn sàng chuyển đổi từ quản trị kinh nghiệm sang quản trị dữ liệu chưa? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Khung FPT CASAN là gì và có ý nghĩa thế nào đối với doanh nghiệp?FPT CASAN là khung 5 cấp độ trưởng thành AI (Tò mò, Tăng cường, Chuẩn hoá, Tự hành và AI bản địa), giúp doanh nghiệp định vị mức độ ứng dụng AI và xây dựng lộ trình chuyển đổi từ thử nghiệm cá nhân sang năng lực lõi của tổ chức.

AI có thay thế hoàn toàn con người trong doanh nghiệp không?Không. AI đóng vai trò là ‘trợ lý’ hoặc ‘Copilot’ giúp nâng cao năng suất và chất lượng công việc. Những lĩnh vực đòi hỏi cảm xúc, sự thấu hiểu và tư duy phức tạp vẫn là thế mạnh độc quyền của con người.

Yếu tố nào quyết định sự thành công khi triển khai AI trong tổ chức?Vai trò của lãnh đạo cấp cao (CEO/Chủ tịch) là then chốt. Sự thành công không đến từ công nghệ mà đến từ sự thay đổi tư duy quản trị: chuyển từ vận hành dựa trên kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu.

Câu hỏi thường gặp

Khung FPT CASAN là gì và có ý nghĩa thế nào đối với doanh nghiệp?

FPT CASAN là khung 5 cấp độ trưởng thành AI (Tò mò, Tăng cường, Chuẩn hoá, Tự hành và AI bản địa), giúp doanh nghiệp định vị mức độ ứng dụng AI và xây dựng lộ trình chuyển đổi từ thử nghiệm cá nhân sang năng lực lõi của tổ chức.

AI có thay thế hoàn toàn con người trong doanh nghiệp không?

Không. AI đóng vai trò là ‘trợ lý’ hoặc ‘Copilot’ giúp nâng cao năng suất và chất lượng công việc. Những lĩnh vực đòi hỏi cảm xúc, sự thấu hiểu và tư duy phức tạp vẫn là thế mạnh độc quyền của con người.

Yếu tố nào quyết định sự thành công khi triển khai AI trong tổ chức?

Vai trò của lãnh đạo cấp cao (CEO/Chủ tịch) là then chốt. Sự thành công không đến từ công nghệ mà đến từ sự thay đổi tư duy quản trị: chuyển từ vận hành dựa trên kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu.